· 13:49 23.04.2010
ԱրմԻնֆո. Արմսվիսբանկի ներդրումների դեպարտամենտի տնօրեն Կարեն Տուրյանի հարցազրույցը ԱրմԻնֆո գործակալությանը
Պրն.Տուրյան, արդարացվա՞ծ եք համարում արդյոք ճգնաժամից դուրս գալու նպատակով տնտեսությունը ջերմացնելու և, հատկապես, տնտեսության անհավասարակշռության հետ կապված շատ բարդ մակրոտնտեսական խնդիրները լուծելու անհրաժեշտության պայմաններում Ռեգուլյատորի կողմից տոկոսադրույքների բարձրացումը: Չէ՞ որ տոկոսադրույքների բարձրացումը սահմանափակում է իրական հատվածի ձեռնարկությունների մուտքը դեպի նրանց համար այնքան կենսական նշանակություն ունեցող դրամական ռեսուրսները:
Եթե տոկոսադրույքը, որով Կենտրոնական բանկն առևտրային բանկերին վարկեր է տրամադրում, շատ ցածր լինի, ապա դա կարող է խթանել սպեկուլյատիվ կապիտալի ներխուժումը դեպի տնտեսություն: Մատչելի և էճան վարկայիին միջոցները ձեռներեցներին թույլ կտա իրականացնել արտարժույթով սպեկուլյատիվ գործարքներ, և ձեռք բերված սպելուլյատիվ կապիտալի միջոցով ձեռներեցները կարող են մարել բանկի հանդեպ ունեցած իրենց վարկային պարտավորությունները, միաժամանակ ստանալով որոշակի, ոչ քիչ, շահույթ: Մյուս կողմից, տոկոսադրույքների բարձր մակարդակը, ինչպես ճիշտ նկատեցիք, այսօր սահմանափակում է մուտքը դեպի տնտեսության զարգացման համար անհրաժեշտ ռեսուրսներ և չի արտացոլում դրամի իրականան արժեքը, քանի որ այսօր դրամն ավելի թանկ է: Ինչո՞ւ է Կենտրոնական բանկն ընտրել դրամի զսպման քաղաքականությունը: Մեկ նպատակով` որպեսզի նվազեցվի ինֆլյացիոն ճնշումները: Չէ՞ որ հայկական տնտեսությունն այսօր, կարել է ասել, ՙնստած՚ է ներկրումների վրա, իսկ դրամի շարունակվող դեվալվացիան կբերի ներկրվող ապրանքների թանկացման, և, հետևաբար, ինֆլյացիայի աճի: Ինչպե՞ս պայքարել այս բարդ սոցիալ-տնտեսական երևույթի դեմ: Տարբերակներից մեկն էլ տոկոսադրույքների բարձրացնելն է, ինչը որ ներկայումս իրականացնում է Կենտրոնական բանկը: Բարձր տոկոսադրույքերը դա լավ չէ, սակայն վատ էլ չէ, սա է մեր տնտեսական իրականությունը:
Կա՞ արդյոք մեխանիզմ, որը Ռեգուլյատորին հնարավորություն կտար հավասարակշռեցնել ինֆլյացիոն ռիսկերը:
Կա այդպիսի երկու մեխանիզմ` կամ Կենտրոնական բանկն ամբողջովին պետք է սահմանափակի իր գործողությունները ֆինանսական շուկայում, ինչն այսօրվա տնտեսական իրականության պայմաններում անիրականալի է, կամ էլ նա պետք է ավելի ակտիվ մասնակցություն ունենա տնտեսական գործընթացներում, այսինք, պետք է կատարի գործողություններ, որոնք կբերեն դրամի թանկացմանը` դրամի տոկոսադրույքների բարձրացմանը:
Պրն.Տուրյան, պետական պարտատոմսերի շուկայի բարձր տոկոսադրույքները գործնականորեն զրոյացնում են ներդրումների այլընտրանքային աղբյուրների նկատմամբ ներդրողների հետաքրքրությունները, մասնավորապես, կորպորատիվ պարտատոմսերի նկատմամբ: Ինչքա՞ն կարող է շուկայում գերիշխել այս իրավիճակը:
Քանի դեռ դրամը կունենա մեծ պահանջարկ, պետական պարտատոմսերի տոկոսադրույքները կաճեն: Բավական է ուշադրություն դարձնել պետության կողմից թողարկված պետպարտատոմսերի տեղաբաշխման տեմպերին` ներկայումս հաջողվում է տեղաբաշխել թողարկման ամբողջ ծավալների միայն մի փոքր մասը, ինչը խոսում է ներդրւմների այդ գործիքի նկատմամբ ունեցած ցածր պահանջարկի և դրամային իրացվելիության բարձր պահանջարկի մասին: Մեր բնակչությունը, դեվալվացիոն սպասումների ֆոնի ներքո, հրաժարվում է դրամական իրացվելիությունից և խնայողությունները հիմնականում պահում է դոլարով, կամ էլ եվրոյով:
Արժեթղթերի շուկան կսկսի զարգանալ միայն այն ժամանակ, երբ կառաջանա դրամի ավելցուկ: Դրա համար էլ, առաջին հերթին պետք է վերականգնվի պետական պարտատմսերի նկատմամբ պահանջարկը, տոկոսադրույքների իջեցմանը զուգընթաց: Միայն դրանից հետո կարելի է խոսել կորպորատիվ պարտատոմսերի շուկայի հնարավոր վերականգնման մասին: Ընդհանուր առմամբ, Հայաստանի արժեթղթերի շուկայի զարգացումը կպահանջի 3-5 տարի:
Ներկայումս տեղի՞ն է արդյոք մեր երկրի նկատմամբ ներդրումային հետաքրքրության մասին խոսելը: Այսօր որևէ բան կարո՞ղ է այդյոք Հայաստանի նկատմամբ առաջացնել ներդրողի հետաքրքրությունը:
Մինչև ֆինանսատնտեսական ճգնաճամը Հայաստանում ներդրումային բարձր հետաքրքրություն էր ներկայացնում բնակելի անշարժ գույքը, սակայն այսօր այդ շուկայում գները սառեցված են, և այդ շուկայի ներդրումային հետաքրքրության մասին խոսելը, ցավոք, անիմաստ է: Ներդրումների այլընտրանքային տարբերակներ կան, սակայն դրանք առայժմ լի են որոշակի ռիսկերով: Երկրում աճում են տոկոսադրույքները, սակայն կգա մի փուլ, երբ դրանք կսկսեն իջնել և այդ ժամանակ շատ կարևոր է ճիշտ ընկալել շուկայի միտումները, շուկա մտնելու պրոֆեսիոնալ ռազմավարություն կառուցելու համար: Եթե շուկա մտնելու պահն ընտրվի ճիշտ, իսկ տոկոսադրույքների նվազումն ուղեկցվի մյուս արժույթների, մասնավորապես, դոլարի նկատմամբ դրամի թանկացմամբ, ապա ներդրողը կարող է հասնել շատ բարձր շահութաբերության:
Խոսելով մեր տնտեսության պրոբլեմների մասին, շատ փորձագետներ առաջին հերթին նշում են երկար ներդրումային փողերի բացակայությունը: Կարո՞ղ է արդյոք այդ պրոբլեմը լուծվել կենսաթոշակային ռեֆորմի միջոցով:
Ռեֆորմը կապված է տնտեսության արմատական փոփոխությունների հետ, և շա կարևոր է, որպեսզի այդ բարեփոխումներից ոչ մեկը չտուժի: Կարելի է կենսաթոշակային ռեֆորմի օգտին բազմաթիվ փաստարկներ բերել, միևնույն ժամանակ բրելով նաև բազմաթիվ հակափաստարկներ, ընդ որում, ոչ վատ հիմնավորված: Ակնհատ է միայն այն, որ ներկայումս գործող կենսաթոշակային համակարգը գործում է ավտոմատ ռեժիմով, թոշակառուների համար չապահովելով արժանի կենսաթոշակ: Իսկ կենսաթոշակային կուտակային համակարգը թույլ կտա ավելի արդյունավետորեն կառավարել քաղաքացիների միջոցները և այդ համակարգի լիարժեք և անդհատ աշխատանքի համար առաջին հերթին պետք է մշակվեն և ներդրվեն համապատասխան մեխանիզմներ ու ենթակառուցվածքներ, և ինչը ոչ քիչ կարևոր է, բարձրակարգ մասնագետներ: Գնահատել այդ ռեֆորմի արդյունավետությունը կարելի է միայն այն ժամանակ, երբ որ սկսենք քաղել դրա պտուղները, իսկ դրա համար կփոխվի ևս մեկ սերունդ:
Հարցազրույցը վարեց Էլիտա Բաբայանը |
Թողարկողներն իրենց պատմությունը պետք է կերտեն այսօրվանից
Rietumu Banka Հայաստան է եկել ոչ միայն կապիտալի համար…
Հայաստանում բանկային քարտերի ներթափանցումը դեռ չի հասել իր կրիտիկական զանգվածին
-ի մեկ բաժնետոմսի դիմաց 10%-ը բաժնետիրոջ համար դեռ սահմանագիծ չէ
Պրոմեթեյ Բանկը պատրաստվում է իր պատմության ընթացքում ամենառեկորդային շահույթին
Հայաստանի անշարժ գույքի շուկան դժվարին ժամանակներ է ապրում
Սփյուռքից եկող ներդրումները համապատասխան գործարար մթնոլորտի կարիքն ունեն
Օբյեկտիվ դժվարութոյւններն այնքան շատ են, որ մենք իրավունք չունենք բիզնեսի համար ստեղծել սուբյեկտիվ պրոբլեմներ
Յունիբանկը տոնում է իր հիմնադրման տասնամյակը 
Հաճախորդների որսը բանկինգի լավագույն միջոցը չէ
ՎԶԵԲ նոր ռազմավարություն է մշակում Հայաստանի համար
Արդշինինվեստբանկ. նոր ղեկավար-նոր թափ
Ձեռնտու գործիքների դեպքում ռեսուրսներն անպայման կգտնվեն
BTA-ն կողմնորոշվում է միայն վարկունակ հաճախորդներով
Անելիք Բանկի քարտերով տրանսակցիանրն աճել են 11%
ACRA. Սքորինգի օգնությամբ դեպի նոր շուկաների նվաճում
Սամվել Ճզմաչյան. Մեր ակնկալիքները հիմնականում կախված են բանկային հարակից իրավիճակից 
Մարտական տրամադրությամբ դեպի հաղթանակ
Հայաստանում բանկային ռիսկերն ավելի ցածր են, քան եվրոպական երկրներում
ProCredit Bank-ը նպատակադրվել է զարգացնել ագրովարկավորումը
Հայաստանի քարտային շուկայում վերաբաժանումն անխուսափելի է
Սակագները որպես հայ ապահովագրողների մաթեմատիկական մտքի հաղթանակի խորհրդանիշ
Estate.am. Բնակարանն առանց միջնորդի
Գյուղատնտեսական վարկերի սուբսիդավորումը դա մի կաթիլ է ծովի ջրում
Հայաստանը տառապում է իմունոդեֆիցիտի ծանր տեսակով 
Հայ գործարարներին ապրանքային բորսա պետք չէ, գնագոյացման թափանցիկությունը նրանց շահերին չի համապատասխանում
Իրական վարկառուների բացակայությունը հանդիսանում է բանկերի թիվ 1 խնդիրը
«ՌԵՍՈ» ապահովագրական ընկերությունն անցնում է շուկան գրավելու ագրեսիվ քաղաքականության
Բանկերը կոշտացրել են մրցակցությունը, պայքարելով հաճախորդների համար
Կանխավճարի բացակայության պրոբլեմը կլուծի ապահովագրությունը
Կայունությունից դեպի արդյունավետության աճ
Երեք տարում ProCredit Bank-ը կարողացավ դառնալ իր հաճախորդների ընտանեկան բանկը
Հայաստանում պրոբլեմային պարտքերի աճող ծավալները բարձրացնում են կոլեկտորային բիզնեսի արդիականությունը 
Հայաստանից «մտքերի արտահոսքը» հանդիսանում է անբարենպաստ տնտեսական հեռանկարների արդյունք
Բորսայական սակարկությունների փորձը բացահայտում է կարգավորման անհրաժեշտ մեխանիզմները
ԿԱՍԿՈ հատվածում իրական ակտիվությունը կսկսվի արդեն կես տարուց
Մեզ մոտ ամենից շատ պակասում են կազմակերպչական ունակությունները 
Արագաշարժ շուկան դուրս է մղում առօրեական ավանդույթները 
Քարտային գործարքներով միջնորդավճարները կիջնեն
Հասարակությանը ոչ թե կադրային զտումներ են հարկավոր, այլ քաղաքական պատվերի փոփոխություն
Ամուր մայր կառույցը բանկի կայուն զարգացման գրավականն է
Կոռուպցիան Հայաստանի տնտեսության զարգացման գլխավոր զսպող գործոնն է
Առէկսիմբանկ-Գազպրոմբանկի Խումբը մտադիր է 40 տոկոսով մեծացնել ակտիվները
Չի կարելի կացնին մեղադրել անտառը հատելու համար
Տնտեսության դժվարին փուլում ACRA-ն ապացուցեց իր արդյունավետությունը
Այսօր ապահովագրողների օրակարգում ապահովագրական բիզնեսի հեղինակության բարձրացման հարցն է 
ՀԲ ՓՄՁ վարկի ժամկետները կարող են երկարաձգվել
Արցախբանկը ընդլայնում է իր ներկայությունը Հայաստանում
American Express քարտերը հասան Հայաստան
Յունիբանկի գրավիչ քարտային ծրագրերը
Սպառողական վարկավորման շուկան ակտիվանում է 
Արդշինինվեստբանկը շուկայական նիշաներ է բացահայտում սպառողական վարկավորման համար
Արդիական հայացք ֆինանսական շուկայի “ավանդական” պրոբլեմներին
Ինստրումենտալ ներդրողների անգործությունը. «մոտիվների պայքար» կամ ավելի հեշտ ճանապարհով փող վաստակելու գայթակղություն
Հայաստանի ներքին շուկան դեռևս պատրաստ չէ ԱՊՊԱ շրջանակներում ձևավորված ապահովագրական պահուստների իրացմանը
Ամերիկյան և ռուսական ցուցակները սկզբունքորեն չեն կարող իրար հետ կապ չունենալ 
Թափանցիկ և հասկանալի շուկայի պայմաններում նահանջում է անգամ մոնոպոլիայի սպառնալիքը 
Բնակչության համար կարևորը զգալն է, որ կայունությունը երկարաժամկետ է
Հարկավոր է գնալ ամենահրատապ խնդիրների հունով, նախապես հաշվարկված պլանով: Ցայտնոտային իրավիճակում դա է հաջողության գրավականը
Ավտովարկավորման հեռանկարները Հայաստանում
ArCa-ն մեծացնում է վճարումների անվտանգությունը
Ֆինանսական շուկայում ցանկացած տրանսֆորմացիա պետք է ընթանա աստիճանաբար
Հայաստանի տնտեսությունն աշխատում է տիրող քաղաքական համակարգին հաճոյանալով
Հայաստանի վարկային շուկան տարեվերջին կապահովի 15 տոկոսանոց աճ
«Առէկսիմբանկ Գազպրոմբանկի Խումբ» կատարելագործում է իր տեխնոլոգիական բազան
Առէկսիմբանկ-Գազպրոկբանկի Խումբը վերջին տարում մի քանի անգամ ավելացրել է ՓՄՁ վարկավորման ծավալները
Տնտեսության աճն ու դիտվող կայունությունը իրական խթաններ են HSBC Բանկ Հայաստանի համար 
Շարժունակությունը շահագրգռվածությունը բարձրացնելու և հաջողության հասնելու գրավականն է: 
Ֆինանսական հաշտարարի միջնորդային առաքելությունը լիովին հաջողված է:
Պահանջարկի աճն ապահովում է ներդաշնակ զարգացում
Կայուն զարգացո՞ւմ թե՞ թռիչքձև աճ
Առաջին կիսամյակում Հայաստանի վարկային շուկայի հաճախորդների թիվն աճել է 2.8% 
ProCredit Bank-ը դուրս է գալիս զարգացման նոր փուլ
Իրական տնտեսությունը մակրոտնտեսական պարամետրերի գերին
Գայթակղությունն անխուսափելի է, սխալներն ու ռիսկերը նույնպես, բայց ռեֆորմը, այնուամենայնիվ, հարկավր է 
Anelik համակարգը պատրաստվում է դուրս գալ Մերձավոր Արևելք
Ֆոնդային բորսաների զարգացմանն ու էմիսիաների քանակի ավելացմանը զուգընթաց բարձրանում է նաև ազգային ռեյտինգային գործակալությունների դերը
Յունիբանկը գրավում է մանրածախի շուկան
Հայաստանում կենսաթոշակային հիմնադրամները տնտեսական աճի գրավականներն են
Բուլղարիան հայերին լրացուցիչ եկամուտների աղբյուրներ է առաջարկում
ACBA-Credit Agricole Bank – գյուղվարկավորման անփոխարինելի առաջատարը
«Առէկսիմբանկ Գազպրոմբանկի Խումբը ուժեղացնում է քարտային բիզնեսը
Կոնվերս Բանկն ընթանում է նոր գործիքներ ստեղծելու ճանապարհով
Փողերը կստանա նա, ով մտածում է ոչ միայն իր մասին 
Արդշինինվեստբանկում ստեղծվել է նոր դեպարտամենտ` պահանջարկը ծնում է առաջարկ 
Byblos Bank Armenia-ն ընթանում է բանկային ծառայությունների պահանջարկի ոգով
ՙԱռէկսիմբանկ-Գազպրոմի խումբ՚-ը որոշել է դառնալ կորպորատիվ բանկինգի առաջատար
Հայաստանի հիպոթեկային շուկան աշխուժանում է
Պարտադիր ապահովագրության պրոդուկտները դրանք ապահովագրական հատվածի զարգացման ՙդրայվերներն՚ են
Կենսաթոշակային ռեֆորմ կամ ՙհասուն՚ խաղեր դեռահաս Հայաստանում
Հայաստանի գանձապետարանն օտարերկրյա ֆինանսավորումով բյուջետային ծրագրերը կսպսարկի նույն ընթացակարգով, ինչպես մյուս ծրագրերը
Հայաստանում բնակարանային ֆոնդի կառուցվածքն ու տիրող իրադրությունը փոփոխության կարիք ունեն
Նոր բաժնետերը մտադիր է ՙԱնելիք Բանկ՚-ն առաջատարների շարք դուրս բերել
Արդշինինվեստբանկը խոշոր բիզնեսը երկարաժամկետ վարկավորելու ուղղություն է վերցրել
Հայկական ձեռնարկությունների մենեջմենտը թույլ ձևով է խթանում գործարար միջավայրի հետագա զարգացմանը
Ցանկանում ես դառնալ հաջողակ – անցիր լսարան
Հայաստանում ամեն մի ընտանիք հանդիսանում է պոտենցիալ փոխառու
HSBC Բանկ Հայաստան. Որակյալ բիզնես վարկեր հին ու նոր հաճախորդների համար
Միկրոֆիննանսավորումն այնքան ժամանակ կգերակշռի, մինչև որ Հայաստանը չթևակոխի տնտեսության զարգացման հաջորդ փուլ:
ՌԵՍՈ-Գարանտիան՚ հենվում է մանրածախի վրա
Կրեդիտորները կնախընտրեն կոլեկտորին
Որպես կառավարման համակարգ, Հայաստանի օլիգապոլիկ համակարգն ՙարժանացել՚ է միջազգային ճանաչման
Ամերիաբանկը նվազեցնում է ՓՄՁ-ն ոչ թանկ ռեսուրսներով
Հայէկոնոմբանկը հավատարիմ է իր դիվիդենդային քաղաքականությանը
ԱՄՀ արտահայտվում է Հայաստանում հարկային ներկայացուցչի ինստուտի ներդրման դեմ
Հայաստանում փոքր և միջին ձեռնարկատիրության զարգացմանն ուղղված ՀԲ վարկի պայմանները եզակի են
Հայաստանի բանկերը հաջողությամբ են կառավարում իրենց ռիսկերը
Հայաստանի օրենսդրական դաշտը լիզինգի զարգացման և Հայաստանի տնտեսության արդիականացման գլխավոր խոչնդոտն է
Հայաստանի տնտեսության համար միկրոֆինանսական կազմակերպությունների բարձր նշանակությունն անվիճելի է 
